Poznaj atom

Atomowa turystyka

Wtorek 18 grudnia 2012

Termin „atomowa turystyka” nie oznacza żadnej zorganizowanej czy oficjalnej gałęzi turystyki. Utworzono go w USA przy okazji próby opisania zjawiska zwiedzania miejsc, które stanowią milowe kamienie w historii wykorzystania energii jądrowej. Pod względem liczby takich obiektów żaden kraj nie może równać się ze Stanami Zjednoczonymi, np. tylko tam można – i to bez żadnego zagrożenia dla zdrowia - zwiedzieć miejsca detonacji bomb jądrowych, a nawet stanąć w „punkcie zero”. „Atomowa turystyka” dotyczy także tematycznego zwiedzania elektrowni jądrowych czy składowisk promieniotwórczych odpadów nisko i średnio aktywnych.

Elektrownie jądrowe

Europejskie elektrownie jądrowe są dostępne dla zainteresowanych i można zwiedzać je bez problemu. Zazwyczaj przy każdej siłowni działa centrum informacyjne, w którym dla każdej grupy odwiedzających odbywają się pokazy edukacyjne czy prezentacje dotyczące danego obiektu. Na przykład we Francji wszystkie przemysłowe instalacje nuklearne można zobaczyć od wewnątrz - warunkiem jest wcześniejsze zapisanie się poprzez internetową stronę firmy EDF. Z kolei wycieczka po elektrowni Olkiluoto w Finlandii obejmuje też zejście ponad półkilometrowym tunelem do wykutego w skale składowiska nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych. Szacuje się że liczba zwiedzających to dziesiątki tysięcy rocznie.

COVRA

We Vlissingen w Holandii znajduje się otwarte dla zwiedzających składowisko wypalonego paliwa jądrowego z elektrowni Borssele. Zarządzany z typową dla Holendrów otwartością niepozorny kompleks budynków w przemysłowej dzielnicy Vlissingen odwiedza kilka tysięcy ludzi rocznie, w tym – co podkreśla kierownictwo zarządzającej składowiskiem firmy COVRA – wiele wycieczek szkolnych oraz organizacji ekologicznych. I choć obiekt podlega restrykcyjnym zasadom bezpieczeństwa, to bardzo angażuje się w działalność lokalnych społeczności – na specjalnie przygotowanej scenie odbywają się tu przedstawienia miejscowego teatru, a Holenderskie Muzeum Narodowe - ze względu na doskonały mikroklimat - przechowuje swoje cenne eksponaty, które także są dostępne dla zwiedzających.

Trinity

Dwa razy do roku, w pierwszą sobotę kwietnia i października wszyscy chętni mogą wjechać na teren na co dzień zamkniętego poligonu wojskowego White Sands w stanie Nowy Meksyk i wyznaczoną trasą udać się do miejsca, zwanego Trinity. To właśnie tam nad ranem 16 lipca 1945 r. została przeprowadzona pierwsza na świecie próba nuklearna. Miejsce, w którym stała 30-metrowa stalowa wieża z plutonowym ładunkiem oznaczone jest niewielkim obeliskiem.

Tego typu wycieczka nie stanowi zagrożenia dla zdrowia bowiem godzinny pobyt na tym terenie to dawka równa co najwyżej jednej setnej średniej naturalnej dawki promieniowania w USA. Jak się okazuje, miejsce cieszy się na tyle dużą popularnością, że miejscowe władze ostrzegają przed korkami na drodze dojazdowej.

Nevada Test Site

W stanie Nevada raz na miesiąc Departament Energii USA organizuje wycieczki do miejsca, w którym dokonano ponad tysiąca doświadczalnych wybuchów nuklearnych. Badano tam na różne sposoby efekty wybuchów jądrowych, ostatnią eksplozję w atmosferze przeprowadzono w 1962 r., ostatnią podziemną – w 1992. Radioaktywność w okolicy jest dość silna, ale krótki pobyt w wybranych miejscach nie jest groźny dla zdrowia. Na wycieczkę po NTS jest jednak wielu chętnych, zapisywać trzeba się co najmniej na pół roku w przód.

Inne historyczne miejsca w USA

O ile miejsca wybuchów najsilniej przemawiają do wyobraźni, to historię energii jądrowej najpełniej pokazują (częściowo dostępne dla zwiedzających) Narodowe Laboratorium Oak Ridge i National Atomic Museum w Albuquerque. O ile w Europie zwiedzenie działającej elektrowni jądrowej nie przedstawia większego problemu to w USA jest to praktycznie niemożliwe ze względu na bardzo restrykcyjne przepisy bezpieczeństwa w takich obiektach.

Czarnobyl

W Europie najgłośniejszym miejscem związanym z energia jądrową jest oczywiście Czarnobyl. Ponad ćwierć wieku po największej w historii energetyki jądrowej katastrofie bez żadnego problemu można znaleźć oferty wycieczek po samej, zamkniętej już elektrowni czy mieście Prypeć. Po raz pierwszy turystów do zamkniętej wcześniej strefy wpuszczono w 2004 r. Szacuje się, że od tamtego czasu Czarnobyl odwiedziło kilkanaście tysięcy ludzi.

Polecane linki:

Trinity: http://www.vivanewmexico.com/nm/sw.trinity.html

Lanoratorium Oak Ridge: http://www.ornl.gov/ornlhome/visiting.shtml

Nevada Test Site: http://www.nv.doe.gov/outreach/tours.aspx

 Dni Elektroenergetyki we Francji: http://les-journees-de-l-industrie-electrique.edf.com/les-sites-a-visiter-59360.html

COVRA: http://www.covra.nl/

Facebook