Poznaj atom

Zastosowanie technik jądrowych w napędach jednostek pływających

Czwartek 10 maja 2012

Energia wytwarzana w reaktorach jądrowych może mieć różne zastosowania. Najpopularniejszym jest produkcja energii elektrycznej oraz ciepła do celów grzewczych czy technologicznych. Jednak poza tym reaktory jądrowe stosuje się do wielu innych celów.

Jednym z ciekawszych jest zastosowanie reaktorów jądrowych do napędzania różnego rodzaju jednostek pływających. Decyduje o tym małe zużycie paliwa. Energia uzyskana z 1 g uranu jest taka sama jak w przypadku spalenia 1,5 tony węgla. Oznacza to, że pod względem masy paliwo jądrowe jest wielokrotnie wydajniejsze niż węgiel. Dzięki zastosowaniu napędu jądrowego, zarówno przestrzeń ładunkowa, jak i część wyporności statku może być przeznaczona na przewóz dodatkowych towarów, a napęd okrętu ma większą moc i umożliwia rozwijanie większych prędkości niż w przypadku klasycznego napędu dieslowskiego.

Produkowaną przez reaktory energię wykorzystuje się także do odsalania wody morskiej i pozyskiwania tlenu, co dla funkcjonowania okrętów podwodnych ma fundamentalne znaczenie, umożliwiając im. długotrwałe przebywanie w zanurzeniu. Jedynymi ograniczeniami stają się wtedy posiadane zapasy żywności i wytrzymałość psychiczna załogi.

Pierwszą łodzią podwodną o napędzie atomowym był amerykański USS Nautilus. Został zwodowany w 1955 r. Zastosowano w nim reaktor wodny ciśnieniowy chłodzony i moderowany lekką wodą. Prace konstrukcyjne trwały od 1948 r. Stany Zjednoczone nie poprzestały na tym projekcie – łącznie zbudowano 191 okrętów podwodnych, 9 krążowników i 10 lotniskowców o napędzie jądrowym. Warto w tym miejscu dodać, że miano "ojca atomowej marynarki wojennej" nosił urodzony na terenie Polski inżynier pochodzenia żydowskiego - admirał marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych - Hyman Rickover. Tu można znaleźć więcej informacji o tej postaci.

Cztery lata po Amerykanach technikę jądrową w swoich łodziach podwodnych zaczęli stosować Rosjanie. Mogą się pochwalić wybudowaniem 248 takich okrętów. Są też twórcami największej na świecie tego typu jednostki – okrętu podwodnego klasy Tajfun. Reaktory jądrowe w łodziach podwodnych zastosowały również Wielka Brytania, Francja i Chiny.

Napęd atomowy wykorzystywano też w statkach towarowych w USA, Japonii i Niemczech, jednak obecnie tego typu jednostki nie są eksploatowane (rozważany jest jednak powrót do tego typu napędów ze względu na konieczność ochrony środowiska naturalnego). Co innego w przypadku lodołamaczy. Rosjanie z powodzeniem stosują w nich reaktory jądrowe. 17 sierpnia 1977 r. jedna z takich jednostek pod nazwą NS Arktika dotarła na Biegun Północny. Pierwszy atomowy lodołamacz powstał z ZSRR w 1959 r. i nosił nazwę NS Lenin. Obecnie w Rosji działają cztery atomowe lodołamacze pełnomorskie, dwa rzeczne i jeden kontenerowiec, który może również służyć jako lodołamacz. W planach są kolejne jednostki.

Polecane linki:


FOT: Pierwsza łódź podwodna z napędem atomowym USS Nautilius (dzięki uprzejmości U.S. NRC)

Zapraszamy również do obejrzenia materiału filmowego Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych na temat USS Nautilus (film poniżej).

Facebook