Poznaj atom

Energetyka jądrowa we Francji – ile to naprawdę kosztuje?

Poniedziałek 16 lipca 2012

W maju 2011 r. francuski rząd zwrócił się do Trybunału Obrachunkowego (Cour des Comptes – niezależna instytucja kontrolująca finanse państwa) o ustalenie całkowitych, uwzględniających wszystkie aspekty, kosztów produkcji energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych. Okazuje się, że wytworzenie 1 MWh energii w elektrowniach jądrowych kosztuje obecnie we Francji 54 euro, mniej niż z innych źródeł.

Raport – pierwszy tego typu dokument w ponad 50-letniej historii francuskiej energetyki jądrowej - Trybunał opublikował na początku 2012 r. Wzięto w nim pod uwagę wszystkie elementy: od kosztów produkcji paliwa, przez dawne, dzisiejsze i przyszłe inwestycje, po zarządzanie odpadami i wpływ energetyki jądrowej na finanse państwa.

Trybunał zastrzegł jednocześnie, że raport jest dokumentem stricte finansowym, biorącym pod uwagę jedynie przeszłe, obecne i przyszłe koszty operatorów elektrowni i dotyczy jedynie kosztów produkcji, bez innych kosztów, np. dystrybucji czy marż, które stanowią ok. 60 proc. ceny końcowej.

Koszty budowy i eksploatacji rosną z czasem

W raporcie stwierdzono, że koszt budowy nowych mocy w energetyce jądrowej nieustannie rośnie. Jeżeli w 1978 r. 1000 MW kosztowało 1,07 mld euro (w wartości z 2010 r.), to na przełomie wieków było to 1,25 mld, a w przypadku pierwszego z najnowszych reaktorów EPR będzie to już ponad 3 mld. Trybunał zauważył, że główną przyczyną takiego wzrostu są coraz to nowe wymogi bezpieczeństwa. Z kolei w latach 2008-2010 koszty bieżące francuskich operatorów wzrosły o 11 proc., głównie z powodu wzrostu podatków i rosnących wymagań eksploatacyjnych, głównie z dziedziny bezpieczeństwa. Eksperci Trybunału zauważają, że te ostatnie koszty dalej będą rosły wraz z wprowadzaniem nowych rozwiązań, podnoszących poziom bezpieczeństwa. W obliczeniach wzięto pod uwagę – szacunkowo - ulepszenia, które zostaną wprowadzone na podstawie wniosków z awarii w Fukushimie.

Za wcześnie, by mówić o docelowych kosztach reaktora EPR

Trybunał badał m.in. koszty budowy pierwszego, najnowszego reaktora EPR we Flamanville, o których wiadomo, że przekroczą 6 mld euro. Wyliczył, że w takim przypadku koszt produkcji energii wyniesie 60-70 euro za MWh, ale zaznaczył, że budowa kolejnych tego typu bloków powinna być znacząco tańsza – rzędu 3,1 mld euro/1000 MW, wobec ok. 3,7 mld
w przypadku Flamanville.

Inne niepewne koszty

Trybunał wskazał też w raporcie koszty, co do których dziś istnieje spore ryzyko, że okażą się inne niż przyjęte w obliczeniach. To m.in. koszt budowy geologicznego składowiska odpadów CIGEO czy koszty likwidacji wyeksploatowanych elektrowni. W tych przypadkach stwierdził jednak, że wpływ ewentualnych zmian na końcowy wynik jest niewielki. Znaczący na koszty produkcji będzie natomiast z pewnością wpływ planowanych inwestycji. Biorąc pod uwagę projekty inwestycyjne największego operatora EDF – 55 mld euro do 2025 r. – Trybunał oszacował, że oznacza to prawie 10 proc. wzrost kosztów produkcji.

Próba porównania z innymi źródłami

Francuski Trybunał Obrachunkowy zastrzegł w raporcie, że ze względu na jego unikalną metodykę, nie można jego wyników porównywać z obliczeniami, dotyczącymi innych źródeł energii. Jednak niemal równolegle we Francji powstał raport rządowej komisji Energie 2050, analizującej scenariusze energetyczne na najbliższe 40 lat. Komisja oszacowała koszty produkcji energii elektrycznej z różnych źródeł w latach 2010-2011, używając jednak innych, mniej kompleksowych metod niż Trybunał i przyjmując nieco inne założenia, m.in. biorąc pod uwagę tylko najnowocześniejsze źródła.

Energie 2050: atom w czołówce

W szacunkach komisji koszt produkcji energii elektrycznej w reaktorze EPR, przyjmując niższy niż Trybunał koszt budowy – 3 mld euro/1000 MW - wyniósł nieco poniżej 60 euro/MWh. W 2010 r. tańszym źródłem był gaz w bloku typu CCGT (Combined Cycle Gas Turbine) – niecałe 50 euro, jednak już w 2011 r., na skutek wzrostu ceny gazu o ponad 50 proc. koszt ten sięgnął 70 euro. Produkcja z węgla w 2010 r. wyniosła 60 euro, w 2011 r. - ponad 65 euro. Ok. 75 euro kosztowało wytworzenie megawatogodziny w turbinach wiatrowych na lądzie, a ponad 100 – na farmie morskiej. Natomiast cena prądu z ogniw fotowoltaicznych wyniosła ok. 150 euro za MWh. W raporcie oszacowano też, że w przypadku zaprzestania rozwoju energetyki jądrowej we Francji średni koszt produkcji energii elektrycznej w 2030 r. przekroczy 80 euro/MWh. W każdym innym scenariuszu, zakładającym nawet radykalne spowolnienie budowy nowych siłowni jądrowych – będzie niższy od 80 euro.

Polecane linki:

  • Synteza raportu Trybunału Obrachunkowego po francusku, angielsku i niemiecku:
http://www.ccomptes.fr/Publications/Publications/Les-couts-de-la-filiere-electro-nucleaire
  • Pełny raport komisji Energie 2050:
http://www.strategie.gouv.fr/en/content/report-energy-2050

Zapraszamy również do obejrzenia materiału nt. budowy reaktora EPR w Flamanville (film poniżej).

FOT: http://www.flickr.com/ - zdjęcie autorstwa "Guacamoliest"
Facebook