Poznaj atom

Czy energetyka jądrowa gwarantuje stabilizację cen energii?

Poniedziałek 12 marca 2012

Ceny towarów i usług są kalkulowane z uwzględnieniem energii zużytej do ich przygotowania czy wytworzenia. W większości przypadków udział energii elektrycznej w kosztach ogólnych firmy nie przekracza 5 proc., a na ogół jest jeszcze mniejszy. Są jednak takie branże, w których cena energii w bezpośredni sposób wpływa na cenę produktów finalnych. Tak jest np. w przemyśle szklarskim, chemicznym czy hutnictwie.

W globalnej gospodarce XXI wieku rynki energii elektrycznej nadal są ograniczone terytorialnie. Zwykle są to obszary odpowiadające poszczególnym krajom, ale są wyjątki. Zintegrowane rynki mają np. Szwecja, Norwegia i Finlandia (rynek Nordpool).
W przyszłości cała Unia Europejska będzie posiadać jeden wspólny rynek energii. Jednak koszty produkcji energii w poszczególnych krajach mogą być różne, ponieważ każdy kraj ma swoje uwarunkowania gospodarcze, techniczne, geograficzne i polityczne. Ceny w poszczególnych krajach zależą przede wszystkim od paliwa, z jakiego produkuje się prąd oraz od lokalnych regulacji prawnych.

Polska jest jeszcze prawie samowystarczalna w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Zapotrzebowanie w najbliższych kilku latach może być prawie w całości pokryte przez krajowe elektrownie. Import i eksport stanowią jedynie niewielki ułamek obrotu energią w Polsce. W związku z tym ceny energii elektrycznej jakie płacą odbiorcy zależą przede wszystkim od cen węgla (niemal 95 proc. energii elektrycznej powstaje w Polsce z węgla) oraz od rynkowych regulacji (m.in. odbiorcy są ustawowo zmuszeni do kupowania drogiej energii wytworzonej w odnawialnych źródłach energii, np. elektrowniach wiatrowych).

Szacuje się, że w kolejnych latach ceny energii w Polsce wzrosną jeszcze bardziej, z uwagi na wysokie koszty jakie będą wynikać z uczestnictwa Polski w systemie redukcji emisji gazów cieplarnianych (ETS). Ten mechanizm finansowy dotyka przede wszystkim odbiorców energii produkowanej z węgla. Tam, gdzie energia wytwarzania jest w głównie elektrowniach jądrowych (np. we Francji) sytuacja jest zupełnie inna. Ponieważ nie emitują one dwutlenku węgla wytwórcy nie muszą ponosić dodatkowych opłat, a odbiorcy korzystają z tańszej energii.
Z kolei w krajach, gdzie energia produkowana jest z importowanego gazu ziemnego, zmiany cen energii podążają w ślad za zmianami cen gazu, a te z kolei powiązane są ze zmianami cen ropy naftowej. Tu trendy są ogólnoświatowe. O tym jak bolesne mogą być to zmiany wiedzą wszyscy, którzy kupują paliwo do samochodów.

Zupełnie inaczej jest w przypadku paliwa jądrowego. Nie wymaga ono kosztownych inwestycji infrastrukturalnych (np. rurociągów), trwale wiążących kraj z jednym dostawcą. Dzięki relatywnie dużej konkurencji wśród producentów uranu nie ma zagrożenia dyktatem cenowym. W ostateczności nasz kraj również dysponuje pewnymi rezerwami uranu. Poza tym możliwy jest odzysk 96% masy wypalonego paliwa i jego ponowne wykorzystanie w elektrowniach – ponieważ wypalone paliwo jądrowe jest surowcem wtórnym, podobnie jak szkło czy papier.

W przypadku paliwa jądrowego nie istnieje też ryzyko nagłego wstrzymania produkcji energii z powodu zakłócenia dostaw. Reaktor pracuje 18-24 miesięcy na jednym wsadzie paliwa. W związku z tym nawet gwałtowne zmiany w międzynarodowym obrocie uranem nie stanowią zagrożenia dla ciągłości produkcji i ceny energii, zwłaszcza że można wcześniej zgromadzić zapas paliwa nawet na cały okres eksploatacji elektrowni. Pomocą służy też Unia Europejska, w ramach której działa Agencja Dostaw Euratomu (ESA – Euratom Supply Agency), która może gromadzić zapasy paliwa dla całej UE, a także może negocjować lepsze warunki zakupu u producentów (np. niższe ceny), ponieważ jest ona klientem hurtowym dla wytwórców paliwa i producentów uranu.

Analiza porównawcza przeprowadzona przez Agencję Rynku Energii (ARE) „Aktualizacja prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię do roku 2030” (wrzesień 2011 r.) wykazała wysoką konkurencyjność kosztową elektrowni jądrowych
w odniesieniu do wszystkich rodzajów porównywanych elektrowni cieplnych. Pod względem kosztów paliwa elektrownie jądrowe są bezkonkurencyjne. Jego cenę eksperci ARE oszacowali na ok. 8,29 EUR/MWh. Kolejny węgiel brunatny
w przypadku instalacji do zgazowania węgla (ok. 18,22 EUR/MWh) jest ponad dwukrotnie droższy od paliwa jądrowego. Najdroższym paliwem wg. ARE jest gaz ziemny (ok. 56,17 EUR/MWh). Należy wspomnieć, że w kosztach paliwa uranowego obok samego surowca (rudy uranowej U3O8), uwzględniono również koszty jego przerobu na gazowy sześciofluorek uranu UF6 (konwersja), wzbogacenia w izotop U-235, produkcji elementów paliwowych (pręty paliwowe zawierające pastylki wykonane z dwutlenku uranu - UO2) oraz schładzania i przechowywania wypalonego paliwa.

Facebook