Poznaj atom

Co z nowym składowiskiem odpadów promieniotwórczych?

Poniedziałek 13 maja 2013

8 maja br. w ramach międzynarodowego projektu IPPA odbyło się pierwsze publiczne wysłuchanie poświęcone formom uczestnictwa społeczeństwa w procesie decyzyjnym związanym z budową nowego składowiska nisko- i średnioaktywnych odpadów promieniotwórczych. Obecne, znajdujące się na terenie gminy Różan, ok. roku 2020 zostanie zapełnione odpadami promieniotwórczymi pochodzącymi z zastosowań w polskiej medycynie, przemyśle i nauce.

Zapełnienie składowiska w Różanie, a także planowany rozwój energetyki jądrowej w Polsce, sprawia, że projekt lokalizacji i budowy nowego składowiska odpadów promieniotwórczych jest jednym z priorytetowych, za które odpowiada Ministerstwo Gospodarki. Ostatnio, w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego został wyłoniony wykonawca na „Opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie optymalnej lokalizacji płytkiego składowania odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych”. Wykonawcą tym jest konsorcjum w składzie: Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Przedsiębiorstwo Geologiczne Geoprojekt Szczecin Sp. z o.o., i Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych. Zamówienie jest finansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a jego realizacja potrwa do r. 2015.

Niezależnie od działań administracyjnych, realizowany jest międzynarodowy projekt IPPA (z ang. Wdrażanie polityki współuczestnictwa społecznego w procesach decyzyjnych związanych ze składowaniem odpadów promieniotwórczych) koordynowany ze strony polskiej przez Instytut Chemii i Techniki Jądrowej. W ramach projektu finansowanego przez Euratom, odbyło się pierwsze tego typu wysłuchanie publiczne, poświęcone formom uczestnictwa społeczeństwa w procesie decyzyjnym związanym z budową nowego składowiska. Udział w nim wzięli eksperci w dziedzinie gospodarki odpadami promieniotwórczym, nauk społecznych, a także przedstawiciele środowisk ekologicznych i społeczności lokalnych. Stąd obecność przedstawicieli instytucji i firm m.in. z: Ministerstwa Gospodarki, Państwowej Agencji Atomistyki, Państwowego Instytutu Geologicznego, Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Collegium Civitas, Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych, gminy Różan, Polskiego Klubu Ekologiczny oraz Kancelarii Prawnej Jendrośka, Jerzmański, Bar i Wspólnicy.

W trakcie dyskusji prof. Grażyna Zakrzewska-Trznadel z Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej podkreśliła, że najważniejszy jest dialog wszystkich zaangażowanych stron na tematy trudne oraz umiejętność wzajemnego słuchania. Dzięki temu – w jej opinii - ostateczne ustalenia administracji i strony społecznej będą spełniały oczekiwania wszystkich zainteresowanych. Z kolei dr Katarzyna Iwińska z Collegium Civitas, zwróciła uwagę na małe zaangażowanie Polaków w życie społeczne, przy coraz większych możliwościach by ich do tego zachęcać. Piotr Świderski - burmistrz gminy Różan, na terenie której od ponad 50 lat istnieje Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych, przedstawiał korzyści ale także i utracone szanse, związane z sąsiedztwem tego typu obiektu. Z jednej strony jest to znaczące wsparcie budżetu gminy – co pozwala na utrzymanie niskiego poziomu opłat dla mieszkańców czy rozbudowę infrastruktury, a z drugiej strony – obawy firm o swój wizerunek i tym samym rezygnacje z potencjalnych inwestycji. Podkreślił jednak najistotniejsze – składowisko jest obiektem bezpiecznym, które w żaden sposób nie wpływa na środowisko, zdrowie mieszkańców lub doskonałe walory turystyczne okolicy.

Głos w dyskusji zabrali także przedstawiciele Polskiego Klubu Ekologicznego. Bogdan Wachowicz wyraził obawy związane z budową nowego składowiska, zachęcał o dokonanie pogłębionych analiz i podkreślił, że obowiązkiem administracji jest udostępnienie Polakom pełnej wiedzy na temat planowanych i realizowanych inwestycji. Szczególnie ważne jest budowanie wzajemnego zaufania stron uczestniczących w dialogu. Udział w spotkaniu przedstawicieli organizacji ekologicznych został odebrany jako ważny krok dla stworzenia atmosfery merytorycznej i konstruktywnej debaty. Dyskusja z osobami obecnymi na wysłuchaniu skupiała się ponadto na takich zagadnieniach jak: rola ekspertów w zakresie prowadzonej debaty, czy należy wiązać temat składowiska odpadów promieniotwórczych z kwestią rozwoju energetyki jądrowej w Polsce, rola rekompensat (wartości dodanej) dla społeczności lokalnych.

***

Celem projektu IPPA (Implementing Public Participation Approach in Radioactive Waste Disposal – Wdrażanie polityki współuczestnictwa społecznego w procesach decyzyjnych związanych ze składowaniem odpadów promieniotwórczych) jest propagowanie idei współuczestnictwa społeczeństwa i przejrzystości w procesach podejmowania decyzji na różnych etapach wdrażania składowisk odpadów promieniotwórczych. Projekt zakłada ustanowienie bezpiecznej areny dla wszystkich interesariuszy, umożliwiającej zwiększenie zrozumienia problemów składowania odpadów promieniotwórczych poprzez aktywną wymianę poglądów pomiędzy zainteresowanymi stronami.
Facebook